Plastinasyon: OrganKitler için Devrim Niteliğinde Bir Teknik

Plastinasyon, üniversitelerde anatomi öğretimini dönüştüren devrim niteliğinde bir anatomik tekniktir. Her türlü eğitim ortamında çıplak elle incelenebilen gerçek biyolojik örnekleri korumak için benzersiz bir yöntem sunar. Bu yenilikçi yaklaşım, OrganKits projesinin temelini oluşturur.
1970’lerde Dr. Gunther von Hagens tarafından icat edilen plastinasyon, biyolojik sıvıları (esas olarak su ve lipitler) dayanıklı bir polimerle (silikon, epoksi
reçine, polyester) değiştiren bir işlemdir.
Bu işlem sonucunda, çürümeden incelenebilen gerçekçi anatomik örnekler elde edilir.
Plastinasyon, bu projede öncü bir yenilik olarak öne çıkmakta ve ortaokul veya lise
eğitiminde, plastinasyonun nadiren kullanıldığı bir ortamda, son derece ayrıntılı ve uzun ömürlü
gerçek organlar oluşturmada eşsiz bir avantaj sunmaktadır. Bu ileri teknolojiyi öğrenimin erken
aşamalarında kullanıma sokan OrganKits projesi, geleneksel öğretim yöntemleri ile en son
teknolojiye sahip anatomik koruma yöntemleri arasındaki uçurumu kapatarak, genç öğrencilere
yüksek kaliteli anatomik eğitimi daha erişilebilir hale getirmektedir. Ayrıca,
proje, plastinasyonlu organların STEAM (Bilim,
Teknoloji, Mühendislik, Sanat ve Matematik) eğitimi için potansiyelini göstermeyi amaçlamaktadır. Plastinasyonu ortaokul müfredatına dahil ederek, öğrenciler gerçek biyolojik
örneklerle pratik deneyim kazanır ve anatomi ve diğer bilimsel disiplinlere ilişkin anlayışlarını geliştirir. Bu
yaklaşım, disiplinler arası öğrenmeyi teşvik eder, bilimsel doğruluğu yaratıcı
keşiflerle birleştirir ve nihayetinde gelecek nesil profesyonellere ilham verir.

Proje ortağı Discover-IN (Murcia), bu proje için tüm plastinasyon örneklerini üretmeye yoğun bir şekilde
adayan bir plastinasyon şirketidir. Toplam 448 örnek, koyun, sığır ve domuz kaynaklı gerçek organlar kullanılarak oluşturulmuştur. Bu organlar arasında kalp, beyin, mide, bağırsak, akciğer, böbrek, testis, rahim, diz ve bacaklar bulunmaktadır. Standartlaştırılmış plastinasyon protokolleri, süreç boyunca tutarlılık ve mükemmelliği sağlamak için sıkı ISO 9001:2015 kalite güvence yönergelerine uygun olarak bu organlar için özel olarak tasarlanmıştır.
Gerçek organların genellikle formalin kullanılarak çürümeden korunması
gibi geleneksel koruma yöntemlerinden farklı olarak, plastinasyon kuru, kokusuz ve dayanıklı örnekler üretir, bu da onları uygulamalı öğrenme deneyimleri için ideal hale getirir. Bu, bir organın her damar, kapak ve doku tabakasının canlı bir sistemde göründüğü gibi incelenebileceği anlamına gelir.
Farklı plastinasyon teknikleri arasında, silikon tekniği S10 (Biodur®) eğitimde altın standarttır (De Jong & Henry, 20071). Bu teknik birkaç temel adımdan oluşur :

  1. Dehidrasyon – İlk adım, çürümeyi önlemek için dokudan su ve lipitlerin uzaklaştırılmasıdır.
    Organ, -20°C ila -30°C gibi düşük sıcaklıklarda soğuk aseton banyosuna daldırılır. Aseton, güçlü bir dehidrasyon ajanı olarak işlev görür ve hücrelerdeki su içeriğini kademeli olarak değiştirir. Bu işlem, numunenin boyutuna ve yoğunluğuna bağlı olarak birkaç hafta sürebilir. Bir sonraki aşamaya geçmeden önce tam dehidrasyon sağlamak için genellikle birden fazla aseton banyosu gerekir.
  2. Zorla Emdirme – Bu kritik adımda, kurutulmuş organ, reaktif bir polimer, genellikle silikon kauçuk içeren bir vakum odasına yerleştirilir. Vakum basıncı azaldıkça, dokular içinde hapsolmuş aseton buharlaşmaya başlar ve numuneden dışarı çıkar. Bu, silikonun organın hücresel yapısına girmesini sağlayan bir basınç farkı oluşturur. Bu süreç, polimerin tam olarak nüfuz etmesini sağlamak ve hem mikroskobik hem de makroskobik düzeyde karmaşık anatomik detayları korumak için titizlikle kontrol edilir.
  3. Konumlandırma ve Sertleştirme (Sertleşme) – Silikonla tamamen emprenye edildikten sonra, numune istenen anatomik şekline dikkatlice konumlandırılır. Daha sonra, sertleşme sürecini başlatmak için gaz veya sıvı katalizör gibi bir kürleme maddesi uygulanır. Bu adım, numunenin doğal şeklini korurken esnek ve dayanıklı hale gelmesini sağlar. Kürleme süreci, kullanılan polimer türüne bağlı olarak birkaç gün ila birkaç hafta sürebilir. Sonuçta, orijinal organın dokusunu ve yapısal doğruluğunu koruyan kuru, kokusuz ve uzun ömürlü bir anatomik numune elde edilir.
  4. Plastinasyonu OrganKit’lere entegre ederek, proje anatomik eğitimi ve STEAM alanındaki diğer disiplinleri geliştiren yüksek kaliteli örnekler sunabilir ve sonuçta mevcut genç öğrencilerin ve gelecekteki yetkin profesyonellerin öğrenme sonuçlarını iyileştirebilir.

1. De Jong K., Henry R. Silicone Plastination of Biological Tissue: Cold-temperature Technique Biodur© S10/Sl5 Technique and Products. J. Int. Soc. Plast. 22: 2-14 (2007). DOI: https://doi.org/10.56507/ZLMJ7068

Octavio M. López Albors tarafından

Proje koordinatörü

Murcia Üniversitesi